Ἀπό τίς πρῶτες ἐπισκέψεις στούς ἱερούς ναούς καί τά παρεκκλήσια τῶν ἐνοριῶν, ἀμέσως μετά τήν ἀνάληψη τῶν καθηκόντων του, ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Παντελεήμων διεπίστωσε ὅτι ὑπάρχει μεγάλος ἀριθμός παλαιῶν εἰκόνων καί ἐκκλησιαστικῶν ἀντικειμένων πού βρισκόταν εἴτε σέ γυναικωνίτες, εἴτε σέ ἀποθῆκες, εἴτε σέ ἑρμάρια χωρίς νά χρησιμοποιοῦνται καί καταστρεφόταν ἀπό τήν ὑγρασία καί τή φθορά τοῦ χρόνου.
Ξεκίνησε, λοιπόν, τότε μιά προσπάθεια συγκεντρώσεως παλαιῶν καί ἱστορικῶν εἰκόνων καί διαφόρων ἐκκλησιαστικῶν ἀντικειμένων σέ ἕναν ἀποθηκευτικό χῶρο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως πάντοτε σέ συνεργασία καί μέ τή σύμφωνη γνώμη τῶν κατά τόπους Ἐκκλησιαστικῶν Συμβουλίων ἀλλά καί μέ τή σύνταξη πρωτοκόλλου παραδόσεως καί παραλαβῆς. Ἐπίσης ἄρχισε καί ἡ πρώτη προσπάθεια ἀπεντομώσεως καί συντηρήσεως τῶν ἱερῶν εἰκόνων.
Ἡ πρώτη αὐτή προσπάθεια συγκεντρώσεως καί συντηρήσεως παλαιῶν ἱερῶν εἰκόνων παρουσιάστηκε σέ μία ἔκθεση βυζαντινῶν καί μεταβυζαντινῶν εἰκόνων στό πλαίσιο τῶν Α ́ «Παυλείων» τόν Ἰούνιο τοῦ 1995 στόν ἐκθεσιακό χῶρο τῆς Λέσχης Ἀξιωματικῶν Φρουρᾶς Βεροίας μέ μεγάλη ἐπιτυχία καί συμμετοχή πλήθους κόσμου.
Ἡ προσπάθεια συντηρήσεως εἰκόνων καί ἐκκλησιαστικῶν ἀντικειμένων συνεχίστηκε μέ ἀποτέλεσμα νά δημιουργηθεῖ μία πολύ μεγάλη συλλογή. Οἱ ἐργασίες συντηρήσεως συνεχίστηκαν σέ διάφορες χρονικές περιόδους μέ δαπάνες τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως σέ συνεργασία μέ τήν Ἐφορεία Βυζαντινῶν Ἀρχαιοτήτων Ἠμαθίας.
Ἐπιθυμία τοῦ Σεβασμιωτάτου ἦταν νά ὑπάρξει ἕνας εἰδικός χῶρος, στόν ὁποῖο θά μποροῦσε νά ἐκτεθεῖ μέ ἐπιστημονικό τρόπο καί ὑπό τίς κατάλληλες συνθῆκες ἡ σημαντική συλλογή εἰκόνων καί ἐκκλησιαστικῶν ἀντικειμένων τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως.
Τελικά ἀποφασίστηκε τό Κειμηλιαρχεῖο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Βεροίας καί Ναούσης νά στεγαστεῖ μόνιμα στόν ἰσόγειο ὄροφο τοῦ Ξενῶνος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παναγίας Δοβρᾶ συνολικοῦ ἐμβαδοῦ 500 τ.μ. περίπου.
Τό ἔργο τῆς συστηματικῆς καταγραφῆς, τῆς συντηρήσεως τῶν ἀντικειμένων, τῆς μουσειολογικῆς καί μουσειογραφικῆς μελέτης καί τήν ὁλοκλήρωση τῆς κατασκευῆς τοῦ Κειμηλιαρχείου ἀνέλαβε ἡ Ἐφορεία Ἀρχαιοτήτων Ἠμαθίας μέ ἐπί κεφαλῆς τήν προϊσταμένη κ. Ἀγγελική Κοτταρίδη καί ὅλο τό ἐπιστημονικό προσωπικό τῆς Ἐφορείας, οἱ ὁποῖοι γιά τέσσερα περίπου χρόνια ἀπό τό 2018 ἕως τό 2022 ἔδωσαν ὅλες τίς ἐπιστημονικές καί σωματικές τους δυνάμεις καί ὑπερέβαλαν ἑαυτούς, μέ τή συμπαράσταση καί πολλῶν κληρικῶν – συνεργατῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως γιά τήν ὁλοκλήρωση τοῦ Κειμηλιαρχείου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως μέ τήν ἐπωνυμία «ΠΑΥΛΕΙΟΝ ΚΕΙΜΗΛΙΑΡΧΕΙΟΝ: ΙΕΡΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ».
Ἔτσι ἱκανοποιήθηκε ἕνα πάγιο αἴτημα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως νά δημιουργηθεῖ ἕνας μουσειακός χῶρος, στόν ὁποῖο θά ἐκτίθενται τά κειμήλια πού διασώθηκαν στούς ἱερούς ναούς καί τά παρεκκλήσια τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, ἔργα πίστεως, εὐλαβείας καί προσφορᾶς τῶν προγόνων μας, καί ὁ ὁποῖος θά ἀποτελέσει χῶρο πολιτιστικῆς καί κοινωνικῆς προσφορᾶς πρός ὅλους μας ἀλλά κυρίως πρός τίς ἑπόμενες γενιές.
Τό ἔργο ἐγκαινιάστηκε τήν 1η Μαΐου 2022, Κυριακή τοῦ Θωμᾶ, ἀπό τόν Μακαριώτατο Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ.κ. Ἱερώνυμο καί πλειάδα ἀρχιερέων πού συμμετεῖχαν τήν ἡμέρα ἐκείνη στούς ἑορτασμούς τῶν 200 ἐτῶν ἀπό τό Ὁλοκαύτωμα τῆς Ναούσης καί τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παναγίας Δοβρᾶ (1822-2022), μέ τή συμμετοχή τοῦ Περιφερειάρχη Κεντρικῆς Μακεδονίας κ. Ἀπόστολου Τζιτζικώστα πού χρηματοδότησε τό ἔργο μέσω τοῦ προγράμματος ΕΣΠΑ τῆς Περιφέρειας Κεντρικῆς Μακεδονίας, ἐκ- προσώπους τῶν ἀρχῶν καί πλῆθος κόσμου.
Στό Μουσεῖο ἐκτίθενται: Ἔργα ἁγιογραφίας τῆς Παλαιολογείου περιόδου, ἔργα χρυσοκεντητικῆς, χειρόγραφα, εἰλητάρια, παλαίτυπα καί σταχώσεις εὐαγγελίων διαφόρων ἐποχῶν καί τεχνοτροπιῶν, σειρά εἰκόνων διαφόρων καλλιτεχνικῶν ἐργαστηρίων καί ἐποχῶν (11ος – 20ος αἰώνας), ἀναπαράσταση μικροῦ παρεκκλησίου, ὅπου ἐκτίθενται ἀποτειχισμένες τοιχογραφίες καί σπαράγματα ξυλόγλυπτου τέμπλου κ.ἄ., ἔργα ἀργυροχρυσοχοΐας, ἄμφια, εἰκόνες Ναζαρινῆς τεχνοτροπίας καί ξυλόγλυπτα.
Τό Κειμηλιαρχεῖο δέχεται σέ καθημερινή σχεδόν βάση ἐπισκέ- ψεις μαθητῶν δημοτικῶν σχολείων, γυμνασίων καί λυκείων, πολιτιστικῶν καί ἀθλητικῶν συλλόγων, πλήθους προσκυνητῶν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς καί μεμονωμένα ἄτομα πού ἐπιθυμοῦν νά ξεναγηθοῦν κατόπιν συνεννοήσεως μέ τούς ὑπεύθυνους τοῦ μουσείου.
Τό Παύλειο Κειμηλιαρχεῖο εἶναι ἐπισκέψιμο μετά ἀπό συνεννόηση μέ τόν Καθηγούμενο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς, Θεοφιλέστατο Ἐπίσκοπο Δομενίκου κ. Ἀθηναγόρα (τήλ. 2331022270, ἐσωτ. 8).
